Барча янгиликлар

Ўзбекистоннинг янги ҳаж квотаси доирасида хизмат кўрсатиш бўйича баённома имзоланди

Ўзбекистон ҳаж делегацияси 20 январь куни Макка шаҳрида Ҳаж вазирлигининг Шарқий Европа ва Туркия ҳожиларига хизмат кўрсатувчи муассасада учрашув ўтказди. Муассаса раҳбари Ториқ ал-Инқавий ва муассаса масъуллари билан бўлиб ўтган музокара чоғида, 2017 йилги ҳаж мавсумини намуна…

Дунёдаги биринчи тангага қандай сўз битилганини биласизми?

Илк металл пуллартангаларга қандай ёзувлар битилганидан хабарингиз борми? Тарихий маълумотларга қараганда, сиз суратда кўриб турган илк тангага Ла илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ), деб ёзилган. Суратдаги танга, экспертларнинг фикрича, 690 йилда зарб этилган. Шунингдек, …

Ўзбекистон Ҳаж делегацияси расмий ташриф билан Саудия Арабистони Подшоҳлигида бўлди

19 январь куни Ўзбекистон ҳаж делегацияси Саудия Арабистони Подшоҳлиги Ҳаж вазирлигида расмий учрашув ўтказди. Саудия Арабистони Ҳаж вазири доктор Муҳаммад Солиҳ Бентин ва Саудия Ташқи ишлар ва Ички ишлар вазирликлари масъул вакиллари, Ҳаж вазирлигининг тегишли бўлим раҳбарла…

Болгарияда “Қуръон мактаби” старт олади

Болгариядаги Мусулмон ёшлар форуми доирасида Қуръон мактаби лойиҳаси ўтказилади. Унда қатнашиш учун анкетани тўлдириш, Залзала(99)дан Нос(114) сурасигача ёддаш билиш керак ва 2 дақиқадан ортиқ бўлмаган видеотақдимот тайёрлаши талаб этилади. Лойиҳада 18 ёшдан 35 ёшгача бўлган 10…

БМТ: 2017 йилда сурияликларга $3,4 млрд ёрдам ажратилади

БМТ сурияга ажратиладиган маблағ миқдорини эълон қилди. 2017 йилда уруш бўлишига қарамай, мамлакатни тарк этмаган Сурия фуқароларининг нормал ҳаётини йўлга қўйиш учун 3,4 миллиард доллар керак бўлади. Бу ҳақида БМТнинг Сурияга гуманитар ёрдам дастури координатори Али аз-Заатари…

Қанча одам Умра зиёратида бўлди?

Cаудия Арабистони ҳукумати Умра зиёратчиларининг сонини эълон қилди. Ўтган йилнинг ноябрь ойидан буён 1 ярим миллионга яқин одам кичик Ҳажни амалга оширган. Бу ҳақида мамлакатнинг Ҳаж ва Умра вазирлиги маълум қилган. Шу ўтган фурсатда Макка ва Мадина шаҳарларига 1 ярим миллионг…

Барча янгиликлар

Ватан ҳимоячилари эъзоз-эҳтиромда

Ватан улуғ тушунча. Уни асраб-авайлаш, ривожига муносиб ҳисса қўшиш, ёвлардан ҳимоя қилиш ҳар бир инсоннинг муқаддас бурчи. Зеро, ҳадиси шарифларда Ватанни севмоқ имондандир, деб бежиз айтилмайди. Она юрт ҳимоясида жасорат кўрсатганлар эса асрлар оша қадр ва эъзоз топади, ҳеч қ…

Хушхабар: Muxlis.uz сайти "Сарҳисоб" танлови ғолиби бўлди

Бугун Ўзбекистон мусулмонлари идораси мажлислар залида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, Тошкент ислом университети, Матбуот ва ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси ҳамкорлигида та…

Шайх Зайниддин жоме масжидида мавлид маросими ўтказилди

Пайғамбариз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам таваллуд топган оймуқаддас Робиъул аввал ойи мусулмонлар учун улкан бахту саодат, хурсандчилик кунларидир. Бу ойда бутун оламга раҳмат ёғилгай. Шу боис, ислом оламида бу ойни ўзгача тайёргарлик ва муҳаббат билан кутиб олинади. Рас…

Эълон: Шайх Зайниддин жоме масжидида мавлид ўқилади

Хабарингиз бор, ҳозирда барчамиз учун раҳмат кунлари бўлган Рабби-ул аввал ойи, Сайидимиз, сарвари коинот Муҳаммад мустафо салолоҳу алайҳи вассаламнинг таваллуд топган ойларидамиз. Муқаддас Ислом таълимотида у кишининг таваллудига шукроналик келтириш, ҳақларига дуруду саловатла…

Одилхон қори Исмоилов хайрия тадбирида иштирок этди

Жорий йилнинг 6 декабрь куни пойтахтимиздаги Саёҳат ресторанида Ўзаро ёрдам меҳрибонлик жамияти ташаббуси билан 3 декабрьХалқаро ногиронлар куни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Конституциясини қабул қилинганининг 24 йилигига бағишлаб Қомусимиз номусимиз ҳам шарафу ҳам оримиз! де…

Россия мусулмонлари диний қурултойи Одилхон Исмоиловнинг Қурьон тиловати билан очилди

Россия Федерациясининг Свердловск вилоятида расмий ташриф билан меҳмон бўлиб турган Ўзбекистон мусулмонлари идораси делегация аъзолари 2016 йил З0 ноябрь куни Москва шаҳрида бўлиб ўтган Россия мусулмонлари диний қурултойида қатнашишди. Қурултой Ўзбекистон делегацияси вакили Ша…

Саволлар ва жавоблар

Барча мақолалар

Онахон, ахлатни сувга ташламанг!

Ҳар куни Нурафшон кўчасидан анҳор ёқалаб юраман. Тоза, саришта жойлар. Айниқса, ёз фаслида у ердан ўтишнинг гашти бўлакча. Ишдан қайтишда анҳор бўйлаб пиёда қайтаман. Бир танишим айтганидек, ўйлаб олиш учун ҳам пиёда юришни яхши кўраман. Яқинда сув ёқалаб, хаёлларга чўмиб кета…

Моида сурасида зоология фанининг илмий кашфиёти

Қуръони карим нозил қилинганига 14 асрдан ошган бўлса-да, ҳар куни ундаги бирор воқеа билан боғлиқ илмий кашфиётлар эълон қилинмоқда. Албатта, 14 аср аввал айтилган гапларнинг илмий ҳақиқати энди-энди топилаётгани бу Китоб Аллоҳнинг Каломи эканлигининг ва Муҳаммад алайҳиссаломг…

Арабларда ёзиладиган зиёфат дастурхонлари

1. Валима Келин куёв тўйидаги зиёфат дастурхони 2. Хурс Фарзанд туғилган куни ёзиладиган дастурхон(бу фақат фарзанд туғилганда ёзилиб ҳар йил нишонланилмайди) 3. Иъзор Хатна қилганда ёзиладиган зиёфат дастурхони 4. Вакирату Бино ва уй қурганда ёзиладиган зиёфат дастурхо…

Бахиллик ва баднафслик

Бахиллик, хасислик, очкўзлик ва баднафслик энг тубан маънавий иллатлардан ҳисобланади. Инсон ўзини ўзи тафтиш қилиб юрмаса, ўз нафсини қийнаб бўлса ҳам сахийликка, олийжанобликка одатлантирмаса бундай илатларга мағлуб бўлиши ҳеч гап эмас. Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда қор…

Дуолар қачон қабул бўлади?

Гоҳида айримларнинг ёзғирганини эшитиб қоламиз: Дуо қилаверамиз, бирортасининг қабулини кўрмадик! Ахир, қонун-қоидасига мувофиқ ёзилмаган биргина ариза ҳам қабул қилинмас экан, шартларига риоя этилмаган дуо қандай ижобат бўлсин?! Оддий бандадан нимадир сўрашнинг ўзига хос йўли, …

Аллоҳнинг одам қиёфасидаги фаришталари

Ҳаётий воқелик асосида.... Москва шаҳрига келиб, мўмай даромад топаман деб виждонини сотаётган ватандошларимизни ҳар ерда ва ҳар соҳада учратдим. Қўшни давлатдагилардан хафа бўлмасак ҳам бўларкан. Тўғри, яхши одамлар озчилик бўлса-да, бор. Эрим билан Россияда ҳалол пул топиш и…

Литвадаги Буюк Масжид ҳақида эшитганмисиз?

Буюк Витаутас Жомеъ масжиди (Литва тилида: Вйтауто Дидžиожо Меčетė) Литва Республикасининг тарихий пойтахти ҳамда иккинчи йирик шаҳри бўлмиш Каунасда жойлашган. Эътиборли томони у Литвадаги тўрт масжид ичида ягона ғиштдан қурилган ибодатхона ҳисобланади. Ушбу масжид ажойиб ва б…

Каъбаи муаззама ҳақида нималарни биламиз?

Саудия Арабистони Подшоҳлигида нашр этиладиган Уккоз газетасининг 2016 йил 12 сентябрь сонида эълон қилинган. Мақолада Каъбаи муаззама тўғрисида маълумотлар берилган. 1. Ал-ҳажар ал-асвад (қора тош); 2. Бобул-каъба (Каъба эшиги); 3. Ал-мийзабу, мийзабур-раҳма (раҳмат тарнови); …

Каъбанинг еттита ҳақиқати

1. Каъба бир неча марта қайта таъмирланган. Баъзи тарихчиларнинг маълумотларига кўра, Каъба ўн икки бора қайта таъмирланган. Энг охирги таъмирлаш ишлари 1996 йилда амалга оширилган. 2.Кисва (Каъбапўш) бизнинг кўзимиз ўрганиб қолганидек ҳамиша қора рангда бўлмаган. Пайғамбаримиз…

Каъбапўш ҳақида сиз билмаган 15 маълумот

Кисва Маккадаги муқаддас Каъбанинг устига ёпиладиган мато. У ҳар йили ҳаж мавсумининг сўнгида алмаштирилади ва аввалгиси бўлакларга бўлиниб, мусулмонларга тарқатилади. Бир қатор олимларнинг фикрича, Каъбани кисва билан ёпиш Исмоил (алайҳиссалом) даврларига бориб тақалади. Бо…

Дунё тамаддунига мусулмонлар туҳфа этган 5 ихтиро

1. Оммавий кутубхоналар. Ислом динининг дастлабки даврларида бутун мусулмон оламида масжидлар ақлий мунозаралар бўлиб турадиган жой вазифасини бажарган. Масжидлар фақатгина ибодат қилинадиган ер бўлиб қолмасдан, унда дин, фалсафа, илм ва фанга оид кўплаб китоблардан иборат кутуб…

Каъба ичида нима бор?

Ёпиқ эшик доим сирлидир. Қизиқувчан инсон онги тўсиқ ортида қандай хазина борлигини ўзича таҳмин қилаверади. Ҳақиқатдан ҳам, Каъбаи муаззаманинг тилла эшиклари ортида нималар борлиги кўпчиликни қизиқтиради. Бир неча юз йил муқаддам бу саволга ҳожат бўлмаган, чунки унинг ичига хо…

Барча интервю

Иномов Иброҳим домла: Ўтган 25 йил ичида биргина диний соҳанинг ўзида мингдан зиёд ислоҳотлар амалга…

Ўзбекистон мусулмонлари раиси ўринбосари Иномов Иброҳим домла билан суҳбат ---Мустақилликдан олдин халқимиз 70 йил давомида дахрийлик ғояси тузуми остида яшади. Илм маърифатга интилган, буюк маданиятга эга бўлган, ўз урф одатларини муқаддас билган халқнинг масжиду мадрасалари с…

Шайх Абдулазиз Мансур: "Умрни беҳуда ишлар, гаплар билан ёки ғафлат билан ўтказмаслик керак"

1. Ассалому алайкум Шайх ҳазратлари, инсонга берилган умр деганда нимани тушунасиз? Бисмиллоҳир Раҳмонир Раҳим. Умр бу Аллоҳ таолони ҳар бир бандасига ўлчаб берган бир муддатидир. Инсон дунёга келганидан кейин неча йил умр кўришини ўзи билмайди, бу ғайб илми бўлиб, уни Аллоҳдан…

Ҳасанхон Яҳё Абдулмажид: “Аҳли Қуръоннинг аввало нияти пок бўлмоғи лозим”

Ҳасанхон Яҳё Абдулмажид 1981 йил 12 январда Андижон шаҳрида таваллуд топган. 13 ёшида Қуръони Каримни тўла ёд олган. Ҳасанхон қори 2005 йил Саудия Арабистони Қироллиги Маккаи Мукаррама шаҳрида ўтказган халқаро Қуръон мусобақасида қатнашган. Ўзбекистон Мусулмонлари идораси томон…

Анвар қори Турсунов: "Нажот — покликда"

Инсон қандай ҳолларда ювиниши зарур? Чўмилишнинг тартиб-қоидалари нималардан иборат? Бадан, кийим, идиш ёки буюмлардаги нопокликни батамом кетказиб, уни тоза, озода ва пок ҳолатга келтириш учун нималар қилинади? Маънавий покланиш дегани нима ўзи? Қалб қандай тозаланади? Ҳалолли…

Тоҳиров Сайдулло: "Қуръони карим ёдловчиларга энг асосий тавсиям – ихлос"

Жорий йилнинг 20 апрель куни ўтказилган Республика Қорилар мусобақасининг Олий ўрин соҳиби Тошкент ислом институтининг 3-курс талабаси Тоҳиров Сайдулло билан Қуръон мухлислари учун кичик суҳбат уюштирдик. Эътиборингизга ушбу самимий суҳбатни ҳавола этамиз.Ассалому алайкум! Аллоҳ …

Тоҳир Малик: "Аллоҳ таоло Қуръони каримда "Исроф қилманглар!" дейди. Жамиятимиздаги энг катта иллатл…

Аллоҳ таоло Қуръони каримда Исроф қилманглар! дейди. Жамиятимиздаги энг катта иллатлардан бири ҳам исрофдир. Мен озроқ эслайман, ёшлишимизда нонга кечаси билан навбатда туришарди. Ҳозирги йигитлар кечаги нонни ейишмайди. Мана шуни нонкўрлик дейди, исроф дейди. Баъзи артистларн…

Афзал Рафиқов: “Маънавиятли, зукко томошабинни тарбиялашимиз керак”

Ўзбекистон халқ артисти Афзал Рафиқов билан суҳбатимиз юртимизда кино, театр санъати эришаётган муваффақиятлар билан бир қаторда, айрим муаммолар, келажакда амалга оширилиши зарур бўлган вазифалар умуман, у кишининг бетакрор роллари-ю соҳир овоз сеҳри, ижод машаққатлари ҳақида …

Диёнат тарбияси (Салоҳиддин қори ака Муҳиддинов билан суҳбат)

Бундан етти-саккиз йил бурун жумҳурият радиосида Ота-оналар ва болалар туркумида бир неча суҳбат ташкил қилган эдик. Суҳбатларимиздан бирига Салоҳиддин қори ака Муҳиддиновни (Аллоҳ ул муҳтарам зотни раҳмат қилсин) ҳам таклиф қилиб эдик. Ардоқли ҳожи акамизнинг суҳбатлари кўпчи…

ИШИД ҳақида ҳақиқатлар!

Бугун бутун дунёга хавф солаётган, дин ниқоби остида турли хунрезликларни амалга ошираётган ИШИДнинг сохта иддаоларию ғаламисликлари, аслида, улар айрим кучларнинг қонли қўли эканлигини кўпчилик яхши билади. Зеро, уларнинг даҳшатли қирғинлари, вайронкорлик руҳидаги қарашларин…

Тоҳир Малик: " .... тарбияни бир муаззам иморатга қиёс этсак, мустаҳкам пойдевор, иморат деворлари, …

Кўп мухлисларда биронбир асарни ўқигандан сўнг ёзувчи билан суҳбатлашиш истаги тyғилaдu. Асарни ўқиш жараёнида туғилган саволларига жавоб олишни истайди. Адибнинг таржимаи ҳоли, оиласи, туриштурмуши, айрим масалаларга бўлган муносабати билан қизиқади. Табиийки, ёзувчи барча …

“1042 нафар қорилар 833 та масжидда Хатми Қуръонда қатнашадилар”

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот котиби Жалолиддин Нуриддинов билан суҳбат Жалолиддин Нуриддинов 1952 йили Тошкент шаҳрида туғилган. Тошкент Давлат университети шарқ факультети араб бўлимини тугатган. Араб мамлакатларида таржимон, халқ таълими муассасаларида ўқит…

Барча янгиликлар

ЭРИМНИ ИСИТИБ БЕРИНГ

Опа, шу кунларда куёвингизнинг қадам олиши бошқача. Бирортасига илашиб қолганми, ишдан бери келмай қўйди. Менга ҳам, болаларига ҳам эътиборсиз. Нима қилсам экан?. Синглисининг гапларини эшитиб, Саида ўйланиб қолди. Бирор чора топмаса синглисининг оиласи бузилиб кетиши мумкин…

Жаннатий аёл ҳақида сўз

Жаннатга кирдим. Қадам товушларини эшитдим. Қарасам, олдимда Румайсо турибди-дедилар Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам. Бу жаннатий аёл сабрда тенгсизлигини келгуси уммат аёлларига исботлаб берган. Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васалламга ҳизматни шараф билиб, ўғлига Расулу…

Рамазоний аёл қандай бўлмоғи лозим

Кундалик дастур, тавсия ва танбеҳлар... МУҚАДДИМА Оламлар роббиси бўлган Аллоҳга ҳамдлар, набий ва расуллар сарвари, Пайғамбаримиз Муҳаммад ва у зотнинг оиласи ҳамда саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин. Амма баъд: Аллоҳ таоло айтади: "Рамазон ойидирки, унда одамларга ҳидоя…

Эгаси номаълум мактуб

Энг олдин фарзанд неъмати билан сийлаган Раббимга ҳамду санолар бўлсин. Ҳозир ёзмоқчи бўлган гапларимни сенга кўп бор айтганман. Лекин "Айтилган кетади, ёзилган қолади", дейишади. Шунинг учун бугун дилимдагиларни қоғозга туширишни истадим. Аёл бўлиш, айниқса, она бўлиш ҳам …

Жуфт танлашда муслималарга маслаҳатлар

Мусулмон инсон учун жуфт сифатида Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдан яхшироқ, мукаммалроқ намуна йўқ. Улар ер юзида яшаган инсонлар ичида энг муҳаббатли, меҳрибон, раҳмдил ва сабрли жуфт бўлганлар. Ҳақиқатдан ҳам, улар ҳаётнинг барча жабҳаларида бизга мукаммал намуна бўлиб,…

Очкўз қайноналар зулми

Насиб этса муборак Рамазон Ҳайити айёми қувонч ва шодлик билан қарши олинади. Арафа ва Ҳайит кунлари ҳамма хонадонларда турли пишириқ ва ширинликлар тайёрланади, дастурхонга палов тортилиб, қўни-қўшнилар бир-бирларини муборак айём билан қутлаб, ўзларига ёндош хонадонларга пишир…

Барча янгиликлар

Мир Араб мадрасасининг барокат сири

Мадраса мусулмон дунёси уламолари, мактабдор, мударрис, қозилар масжид имомлари ва турли даражадаги давлат амалдорлари тайёрлайдиган олий ва ўрта даражали ўқув юртидир. Мадрасаларда қадимдан диний илмлар: Қуръон, ҳадис, тафсир, фиқҳ билан бирга дунёвий ва табиий фанлар: араб ва …

Шайх Зайниддин кўйи Орифон

Ўзбекистон заминида, яъни Бухорои шариф, Самарқанд, Хоразм, Тошкентдек азим шаҳарларда шундай улуғ азиз авлиёлар, шайху фузалолар ўтганки, уларнинг ҳаётини билиш, мақоматини ўрганиш ҳар бир инсон учун ҳам фойдадан холи эмас. Чунки, Тошкент шаҳрида ҳам шундай комил инсонлар, яън…

“Кўк-гумбаз” жоме масжиди

Шайбонийлар сулоласидан бири Абдуллохон II Қашқадарё ерида мусулмонлар учун муборак маскан барпо этди. Бу маскан одамлар қалбига эзгулик ва яхшилик уруғларини сочиб туради. Бу замин оталаримиз ва боболаримизни эслатиб, уларнинг қилган хайрли ва савобли ишларидан дарак беради. У…

СЎФИ АЛЛОҲЁР СИЙМОСИ

Мотуридия мазҳабининг шаклланиши ва ривожланишида Мовароуннаҳр уламоларининг, хусусан, Ўзбекистон олимларининг алоҳида ўринлари борлиги ҳеч кимга сир эмас. Бу юртдан етишиб чиққан алломалар барча соҳаларда бутун дунёга устоз бўлганлар. Уларнинг китоблари ҳам дунёгамашҳур. Ана ш…

Шайх Зайниддин бобо Тошкандий (1164-1259)

Азиз заминимиз, муқаддас ватанимиз етти иқлимга донғи кетган не-не улуғ алломаю фузалоларни етиштириб чиқарган. Яна қанчадан-қанча олиму мутафаккирлар бу заминдан қўним топганлар ва ҳаётларини илм-маърифат ва эзгулик улашишга бағишлаганлар. Ватанимиз ўтмишида улуғ аллома ва вали…

Тошкент тарихи

Тошкент топонимини Тош шаҳар деб изоҳлайдилар. Шу сўзда маълум маънода шаҳар тирихи ҳам ўз аксини топган. Унинг қачон пайдо бўлганлиги аниқ эмас. лекин Тошкент жуда қадимий шаҳар эканлиги аниқ. Шаҳар ҳудудида тош асрига оид буюмлар топилган. Тошкентдаги қабристонлардан бирид…

Қуръони каримдан хато қидирган олим ҳайрати

Шимолий Америкадаги энг йирик Торонто университети математика ва мантиқ фанлари устози профессор Горий Маляр насронийлик динига даъват қилувчи, муқаддас китоб Инжилдан хабардор киши эди. У ўз фан соҳаси математика, мантиқни жуда яхши кўрганидан ҳар бир ишга мантиқий ёндашишга ҳ…

Истихора дуоси

Истихора сўзи луғатда яхшилик сўраш маъносини билдиради. Шаръий истилоҳда, банданинг намоз ўқиш ёки дуо қилиш билан Аллоҳ наздида яхши саналган ишга йўллашини сўраши истихорадир. Уламолар истихора суннатлигига иттифоқ қилишган. Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан нақл қилинга…

Огоҳ бўлинг “LOVE STORY” - даюслик иллати!

Тўйхона юксак дид билан безатилган бўлиб, келин-куёв учун алоҳида жой тайёрлаб қўйилган. Тўй бошланиб, халқимизнинг севимли санъаткорлари бирин-кетин чиқа бошлашди. Бир оз вақт ўтиб, катта экранда келин-куёвларнинг Lоve storyсини ҳаммага қўйиб беришди. Фильмнинг бошидан охирига…

Барча янгиликлар

Фарзандларим ҳаёт учун курашмоқда!

Ўзбек эканимдан доим фахрланаман. Нега? Чунки халқимиз оқибатли, меҳрибон, ахил-иноқ. Мен ўзим ҳаётим мисолида бунга неча бор амин бўлиб келаяпман. Энг оғир дамларимда маҳалла-куй, қўни-қўшнилар ҳеч ёрдамини аямайди. Бугун бошимда оғир синовлар ва Яратганнинг синовига сабр қилиб, улуғ савобдан умидворман. Нолимайман, берган барча қувончу ташвишига шукр қиламан. Ҳурматли, muxlis.uz сайти ва унинг солиҳ-солиҳа ўқувчилари! Сиздан кўмак ва моддий ёрдам сўраб, мурожаат этаяпман. Мен Холида Қобиловаман. Тошкент шаҳри, Олмазор тумани, Янги Себзор маҳалласида истиқомат қиламан. Иккита фарзандим бор…

Энг умидбахш оят

(Эй Муҳаммад,) ўз жонларига зулм қилган бандаларимга айтинг: Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз! Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. Албатта, Унинг ўзи мағфиратли ва раҳмлидир. Сизларга азоб келиб, сўнгра ёрдам берилмай қолишидан илгари Раббингизга қайтинглар ва Унга бўйин сунинглар!(Зумар, 53-54). Мазкур оятнинг нозил бўлиш сабаби ҳақида кўплаб ривоятлар мавжуд. Ибн Аббосдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинишича, бу оят ўзларининг зарарига иш (гуноҳ) қилишда ҳаддан ошган мусулмонлар ҳақида нозил бўлган. Улар жоҳилият даврида қилиб ўтган гуноҳларисабабидан имонлари ҳам, солиҳ амаллари ҳам мақбул бўлмайди, деб қўрқардилар. Баъзи муфассирларга кўра, оят мусулмон бўлишни хоҳлайдиган, лекин тавбаси қабул бўлишидан қўрққан Ваҳший ибн Ҳарб ҳақида тушган. Ривоятларга кўра, бу оят тушгач, Ваҳший мусулмон бўлган. Пайғамбаримиздан (алайҳиссалом): Бу оят фақат Ваҳшийга тегишлими ёки барча мусулмонларга умумийми? деб сўралганида у зот: Йўқ, бутун мусулмонларга тегишли, деб жавоб берганлар (Фахриддин Розий тафсири). Яна бошқа уламолар бу оят гуноҳи кабира қилганлар дўзахийлардир, дейдиган қавм ҳақида нозил бўлганини айтишади. Аллоҳ таоло бу ояти билан ўзи хоҳлаган кишисининг барча гуноҳларини кечириб юборишини билдирмоқда. Ояти карима қандай сабаб билан тушган бўлмасин, айни пайтда у осий-гуноҳкорларнинг тавбасига тегишли эканига шубҳа йўқдир. Демак, Шубҳасизки, Аллоҳ ўзига шерик қўшганларниннг гуноҳини кечирмайди (Нисо, 48) оятидаги қатъий ҳукм тавба қилмаган бандалар хусусидадир. Аллоҳ таоло: Бандаларим деб марҳамат қилмоқда. Оятнинг давомида Менинг раҳматимдан ноумид бўлмангиз дейиши ҳам мумкин эди. Аммо У зот: Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз, деди. Чунки Аллоҳ У зотнинг гўзал исмларидан энг улуғидир. Энди ана шундай улуғ исмга нисбат берилган раҳмат ва иноят ҳам шу исмга яраша буюк бўлиши керак. Шунингдек, Раббимиз гуноҳларни кечириши баёнида ҳам Ўзининг Аллоҳ исми жалилини зикр қилмоқда. Бу эса, раҳмат дарёси кенг, мағфират уммони чексизлигининг яна бир далилидир. Оят матнида келган исроф мол-дунёни беҳуда совуриш маъносида машҳур бўлса ҳам, аслида, ҳар қандай ишда ҳаддан ошишни англатади. Мазкур оятда эса бу сўз жиноят, гуноҳ маъносида келмоқда. Яъни, гуноҳда ҳаддан ошиб, ўз нафсларига қарши жиноят қилган бандаларим! Аллоҳнинг раҳматидан умидингизни узманг, ноумид бўлманг, дейилмоқда. Бу оят Қуръондаги энг умидбахш оят экани айтилади. Жумладан, ҳазрати Савбондан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (алайҳиссалом): Менга дунё ва ундаги нарсалардан кўра шу оят суюклироқдир, деб юқоридаги оятни ўқидилар. Шунда бир одам: Эй Аллоҳнинг расули, ширк қилган кимса ҳам (кечирилади)ми? деб сўради. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бир муддат жим қолдилар. Сўнг: Огоҳ бўлинг, ширк келтирган ҳам, дея уч марта такрорладилар. Лекин бу мағфират, бу афвнинг шарти имон келтиришва гуноҳларига чин дилдан надомат қилиб, уни такрор этмасликдир. Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. Ҳа, Аллоҳ таоло хоҳлаган кишисидан барча гуноҳларни кечиб юборади. Нақадар умидбахш оят! Аммо шу ўринда бир нарсага диққат қилиш лозим: умид бор, лекин бу яна гуноҳлар қилсам мумкин экан, дегани эмас,билъакс, энг кўп гуноҳ қилган кишилар ҳам имкон қадар тезроқ тавба қилиб, Ҳаққа юзланишлари керак, деганидир. Бу маъно мазкур оятнинг ортиданоқ келган икки оятда очиқ-равшан баён қилинган. Анас ибн Моликдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай дедилар: Жоним измида бўлган Зотга қасам, агар гуноҳ қилсангиз, гуноҳингиз ер билан осмонгача бўлиб кетса ҳам, тавба қилсангиз, Аллоҳ таоло кечиради.Муҳаммаднинг жони измида бўлган Зотга қасам, агар сиз гуноҳ қилмаганингизда Аллоҳ таоло гуноҳ қиладиган бир қавмни келтириб қўярди. Сўнг улар мағфират сўрардилар. Аллоҳ уларни мағфират қиларди (Аҳмад ривояти). Сизларга азоб келиб, сўнгра ёрдам берилмай қолишидан илгари Раббингизга қайтинглар ва Унга бўйин сунинглар! Яъни, эй инсонлар, тавба қилиб Парвардигорингизга юзланинг, буюрганларига итоат этиб, Унга қайтинг! Унинг яккалигини тасдиқлаб, фақатгина Ўзига ибодат этиш ҳақидаги даъватини қабул қилинг. Инкорингиз сабабли азоб келиб сизларни тутмасидан илгари Унга итоат этинг, бўйсунинг. Акс ҳолда, бирор бир ёрдамчи ва мададкор келадиган азобдан сизни ҳимоя қилолмайди. Бандамиз, бинобарин, баъзида беихтиёр хатолар қиламиз, гуноҳ ишларга қўл уриб қўямиз. Зикр қилинган оят-ҳадисларнинг маъносича, биз ана шу қилган ишларимизга чин дилдан пушаймон бўлиб, қайта қилмаслик ҳақида Парвардигоримизга сўз бериб, тавба қилсак, раҳмати ғазабидан устун Меҳрибон Раббимиз кечириб юбориши мумкин экан. Аллоҳ таоло барчамизга тавфиқ бериб, тавба йўлимизни осон қилсин ва раҳматига дохил айласин. Омин! Ибн Касир, Қуртубий, Табарий ва Фахриддин Розий тафсирлари асосида Нўъмон Абдулмажид тайёрлади. Ирфон тақвимининг 2014 йил 2-сонидан олинди.

Батафсил

Энг аччиқ ва энг ширин

Дунёнинг барча ширинликларини тотдим. Офиятдан ширинроқ нарса кўрмадим. Унинг бор аччиқликларини ҳам татиб кўрдим. Одамларга ҳожатинг тушишдан кўра аччиқроқ нарса топмадим. Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу

Батафсил

Ислом гўзаллиги

Ўзига алоқаси бўлмаган нарсалар билан шуғулланмаслик кишининг Исломи гўзаллигидан даракдир (Имом Термизий ривояти, ҳасан ҳадис). Изоҳ: Ушбу ҳадиси шариф қисқа ва лўнда бўлишига қарамасдан кўп ва хўб маъноларни ўз ичига олган сермазмун ҳадислар сирасига киради. Унда Набий алайҳиссалом кишининг дину диёнатини комил қилиб, мусулмончилигини гўзаллаштирадиган ҳамда амалларига салоҳият бағишлайдиган нарсага иршод қилмоқдалар. У ҳам бўлса, ўзига дунёю охиратда фойдали бўлган ишларга ҳарис бўлиб, бефойда ва ўзига ҳеч қандай алоқаси бўлмаган нарсалар билан шуғулланишни тарк этмоқдир. Демак, мўмин киши турли-туман бекорчи нарсалар, бировларнинг ҳаётий ва шахсий ишларига аралашиш, ғийбат, иғво ҳамда чақимчилик каби ўзига алоқаси йўқ ишлар билан қимматли вақтини ўтказмаслиги, балки, улардан сақланиши лозим. Унинг ўрнига ўзини Парвардигорга яқинлаштирадиган солиҳ амаллар, тоат-ибодат, ота-она ва қариндошларга яхшилик қилиш, илм олиш, ўз маънавий бойлигини ошириш ва бошқа эзгу ишлар билан машғул бўлмоғи кишининг мусулмончилиги ва дину диёнати нақадар чиройли эканлигининг аломати экан.

Батафсил

Ҳамкорларимиз