Барча янгиликлар

Имом хатиб одамлар дарди билан яшайди

Собиржон Рустамов 13 йилдан буён Пойтахтимизнинг Илғор маҳалласида жойлашагн Мунаввар қори жоме масжидида имом-хатиблик вазифасида фаолият юритиб келади. Файзли маҳалла аҳли орасида қарор топган тотувлик, меҳр-оқибат ришталарининг ҳавасли эканлигида имом-хатибнинг алоҳида ўрни …

Лондон мусулмонлари теракт қурбонлари учун пул йиғишди

Лондон мусулмонлари жамияти Британия пойтахтида содир этилган хунрезлик оқибатида ҳалок бўлганлар оилаларига 18 минг фунт стерлинг миқдорида ёрдам пули йиғиб беришди. Йиғилган пуллар пойтахтда содир этилган фаҳшийликдан жабр кўрган оилаларига топширилади. Бу пулларнинг тақсимо…

Термизлик алломаларнинг китоблари нашр этилди

Ислом дини ривожига улкан ҳисса қўшган буюк аллома, ватандошимиз Абу Исо Термизий (Имом Термизий) ва термизий алломаларнинг беназир меросини илмий асосда чуқур ўрганиш ва уларнинг номларини абадийлаштириш мақсадида Президентимизнинг 2017 йил 14 февралда Имом Термизий халқаро илм…

Бу йилги ҳаж мавсумида 40% га кўпроқ ҳожилар қатнашади

Бу йил Саудия Арабистонига ҳаж мавсумида 40% га кўпроқ ҳожилар ташриф буюришади. Ўтган йил бу кўрсаткич 1.9 млн бўлган. 2017 йил бу кўрсаткич 2.6 млн.га етади. Бунинг сабаби, Ҳарам масжидида умумий қурулишнинг тугаши билан боғлиқдир. Ҳозирга келиб Ҳарам масжиди соатига 48 минг з…

Уй бекаларига тикув машиналари совға қилинмоқда

Хабарингиз бор, республикамизнинг ҳар бир ҳудудида, олис қишлоқ ва маҳаллаларда меҳр-мурувват тадбирлари кенг миқёсда давом эттирилмоқда. Кўмакка муҳтож, кам таъминланган хонадонларга ташриф уюштирилиб, муаммолар ўрганилмоқда, одамларни ўйлантириб келаётган масалалар ўз вақтида …

Сомалилик келин-куёв тўй куни муҳтожларни таомлантирди

Сомалида истиқомат қилувчи икки ёш мусулмон ўзларининг никоҳ тўйи куни қурғоқчиликдан жабр чеккан аҳолига ёрдам беришга аҳд қилишди. Шу куни ёш жуфтлик барча ночорларга тоза ичимлик суви ва егуликлар улашди. Islam-Today

Барча янгиликлар

Шайх Зайниддин жоме масжидида умумхалқ хайрия ҳашари бўлиб ўтди

Озодалик, поклик ва ҳамжиҳатлик халқимиз қонига сингган азалий қадрият, гўзал анъаналардан бири. Муқаддас ва муборак динимизда ҳам поклик бирламчи масала саналади. Ҳашар баҳона одамлар орасида оқибат ришталари боғланади, чор-атроф тартибга келтирилади. Ўзбекистон Республикаси …

Ватан ҳимоячилари эъзоз-эҳтиромда

Ватан улуғ тушунча. Уни асраб-авайлаш, ривожига муносиб ҳисса қўшиш, ёвлардан ҳимоя қилиш ҳар бир инсоннинг муқаддас бурчи. Зеро, ҳадиси шарифларда Ватанни севмоқ имондандир, деб бежиз айтилмайди. Она юрт ҳимоясида жасорат кўрсатганлар эса асрлар оша қадр ва эъзоз топади, ҳеч қ…

Хушхабар: Muxlis.uz сайти "Сарҳисоб" танлови ғолиби бўлди

Бугун Ўзбекистон мусулмонлари идораси мажлислар залида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, Тошкент ислом университети, Матбуот ва ахборот агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси ҳамкорлигида та…

Шайх Зайниддин жоме масжидида мавлид маросими ўтказилди

Пайғамбариз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам таваллуд топган оймуқаддас Робиъул аввал ойи мусулмонлар учун улкан бахту саодат, хурсандчилик кунларидир. Бу ойда бутун оламга раҳмат ёғилгай. Шу боис, ислом оламида бу ойни ўзгача тайёргарлик ва муҳаббат билан кутиб олинади. Рас…

Эълон: Шайх Зайниддин жоме масжидида мавлид ўқилади

Хабарингиз бор, ҳозирда барчамиз учун раҳмат кунлари бўлган Рабби-ул аввал ойи, Сайидимиз, сарвари коинот Муҳаммад мустафо салолоҳу алайҳи вассаламнинг таваллуд топган ойларидамиз. Муқаддас Ислом таълимотида у кишининг таваллудига шукроналик келтириш, ҳақларига дуруду саловатла…

Одилхон қори Исмоилов хайрия тадбирида иштирок этди

Жорий йилнинг 6 декабрь куни пойтахтимиздаги Саёҳат ресторанида Ўзаро ёрдам меҳрибонлик жамияти ташаббуси билан 3 декабрьХалқаро ногиронлар куни ҳамда Ўзбекистон Республикаси Конституциясини қабул қилинганининг 24 йилигига бағишлаб Қомусимиз номусимиз ҳам шарафу ҳам оримиз! де…

Саволлар ва жавоблар

Барча мақолалар

Ҳар бир мусулмон учун муҳим 16 калом

Инсон ҳаётда турли ҳолат ва шароитларга дуч келади. Ана шундай пайтларда Исломда тил ва дил билан айтилажак маълум жумлалар мавжудки, уларни ҳар бир эътиқодли мусулмон билиши зарур. Қуйида ана шундай иборалар билан танишамиз. Аввало ҳар қандай ҳолат аввалида Бисмиллааҳ каломи …

КИБРНИНГ ДАРАЖАЛАРИ ВА ТУРЛАРИ

Ибн Қудома Мақдисий кибрнинг уч даражаси борлигини айтган: 1. Кибр инсон қалбида қарор топган бўлади. Бундай одам ўзини бошқалардан афзал билади. Аммо у тавозеъ кўрсатишга ҳаракат қилади. Бу одам, қалбида кибр дарахти экилган, лекин унинг шохлари кесилган шахсдир. 2. Бир киши ў…

Дўстлик ҳақлари

Икки киши дўст бўлганда уларнинг орасида дўстликнинг ҳақ-ҳуқуқлари ва масъулиятлари пайдо бўлади. Уламоларимиз мазкур ҳақлар саккизтадан иборат эканини айтганлар Улар қйидагилар: Биринчи ҳақ: молда…

Давомат- дарс самарадорлигининг маҳсули

Истиқлол туфайли ҳозирда ёшларга яратилган имкониятлар, мактаб ва коллежларда кўзнинг қувонтирадиган шароитларни кўриб Яратганга шукрлар айтасан. Ўзбекистон давлат бюджетининг қариб 60%ини ижтимоий соҳаларга йўналтирадиган дунёдаги саноқли мамлактлар сирасига киради. Юртимизда ё…

ФАРЗАНДЛАР ТАРБИЯСИ

Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Жамиятда оиланинг ўрни, оилада фарзанд тарбиясининг аҳамияти катта. Инсоннинг ҳаёти турли босқичлардан ўтади. Булар орасида энг аҳамиятлиси ёшлик босқичидир. Бу давр ўта нозик давр бўлиб, инсоннинг қувватга тўлаётган, ҳаётнинг турли сўқмоқларидан ўт…

Аллоҳ лаънатлаган пардоз

Аллоҳ таоло Ўзи яратган барча жонзотлар ичида инсонни энг гўзал суратда яратганини таъкидлаб, Қуръони каримда шундай хабар беради: Ҳақиқатан, Биз инсонни хушбичим ва хушсурат(шаклда)яратдик(Тин сураси, 4-оят). Инсон шунга мувофиқ ўз даражасига қараб иш тутмоғи лозим бўлади. Ис…

Юз йиллик сўнггига қадар ислом энг оммавий динга айланади

Америка тадқиқот маркази Pew Research Center хабар беришича, Исломга эътиқод қилувчилар сони асримиз сўнггига қадар насронийлик динига эътиқод қилувчилардан ортиб кетади ва Ислом дунёдаги энг оммавий динга айланади. Ҳозирги вақтда дунёда 1.6 миллиард мусулмон истиқомат қилади.…

Каъбадаги олтин тарнов ҳақида биласизми?

Мизоб ал-Раҳма (раҳмат тарнови) Каъбанинг Ироқ ва Сурия бурчаклари орасида ўрнатилган бўлиб, томдаги ёмғир сувларини оқизиб юборади. 1627 йил ёмғирлар натижасида Каъба деворларига шикаст етади. Уни қайта тиклаш жараёнида тарнов ўрнатилади. Ёмғир суви иноят рамзи сифатида Исмоил…

Ҳаж зиёратига борган 5 нафар машҳур футболчи

1. Поль Погба. У 1993 йил 15 март санасида Франциянинг Ларьи-сюр-Марн шаҳарчасида туғилган. Унинг ота-онаси Франция мустамлакаси остида бўлган Гвинея мамлакатидан келган. Поль "Манчестер Юнайтед" ва Франция миллий терма жамоаси аъзоси саналади. 23 ёшида футбол тарихидаги энг қимм…

Литвадаги Буюк Масжид ҳақида эшитганмисиз?

Буюк Витаутас Жомеъ масжиди (Литва тилида: Вйтауто Дидžиожо Меčетė) Литва Республикасининг тарихий пойтахти ҳамда иккинчи йирик шаҳри бўлмиш Каунасда жойлашган. Эътиборли томони у Литвадаги тўрт масжид ичида ягона ғиштдан қурилган ибодатхона ҳисобланади. Ушбу масжид ажойиб ва б…

Каъбаи муаззама ҳақида нималарни биламиз?

Саудия Арабистони Подшоҳлигида нашр этиладиган Уккоз газетасининг 2016 йил 12 сентябрь сонида эълон қилинган. Мақолада Каъбаи муаззама тўғрисида маълумотлар берилган. 1. Ал-ҳажар ал-асвад (қора тош); 2. Бобул-каъба (Каъба эшиги); 3. Ал-мийзабу, мийзабур-раҳма (раҳмат тарнови); …

Каъбанинг еттита ҳақиқати

1. Каъба бир неча марта қайта таъмирланган. Баъзи тарихчиларнинг маълумотларига кўра, Каъба ўн икки бора қайта таъмирланган. Энг охирги таъмирлаш ишлари 1996 йилда амалга оширилган. 2.Кисва (Каъбапўш) бизнинг кўзимиз ўрганиб қолганидек ҳамиша қора рангда бўлмаган. Пайғамбаримиз…

Барча интервю

Иномов Иброҳим домла: Ўтган 25 йил ичида биргина диний соҳанинг ўзида мингдан зиёд ислоҳотлар амалга…

Ўзбекистон мусулмонлари раиси ўринбосари Иномов Иброҳим домла билан суҳбат ---Мустақилликдан олдин халқимиз 70 йил давомида дахрийлик ғояси тузуми остида яшади. Илм маърифатга интилган, буюк маданиятга эга бўлган, ўз урф одатларини муқаддас билган халқнинг масжиду мадрасалари с…

Шайх Абдулазиз Мансур: "Умрни беҳуда ишлар, гаплар билан ёки ғафлат билан ўтказмаслик керак"

1. Ассалому алайкум Шайх ҳазратлари, инсонга берилган умр деганда нимани тушунасиз? Бисмиллоҳир Раҳмонир Раҳим. Умр бу Аллоҳ таолони ҳар бир бандасига ўлчаб берган бир муддатидир. Инсон дунёга келганидан кейин неча йил умр кўришини ўзи билмайди, бу ғайб илми бўлиб, уни Аллоҳдан…

Ҳасанхон Яҳё Абдулмажид: “Аҳли Қуръоннинг аввало нияти пок бўлмоғи лозим”

Ҳасанхон Яҳё Абдулмажид 1981 йил 12 январда Андижон шаҳрида таваллуд топган. 13 ёшида Қуръони Каримни тўла ёд олган. Ҳасанхон қори 2005 йил Саудия Арабистони Қироллиги Маккаи Мукаррама шаҳрида ўтказган халқаро Қуръон мусобақасида қатнашган. Ўзбекистон Мусулмонлари идораси томон…

Анвар қори Турсунов: "Нажот — покликда"

Инсон қандай ҳолларда ювиниши зарур? Чўмилишнинг тартиб-қоидалари нималардан иборат? Бадан, кийим, идиш ёки буюмлардаги нопокликни батамом кетказиб, уни тоза, озода ва пок ҳолатга келтириш учун нималар қилинади? Маънавий покланиш дегани нима ўзи? Қалб қандай тозаланади? Ҳалолли…

Тоҳиров Сайдулло: "Қуръони карим ёдловчиларга энг асосий тавсиям – ихлос"

Жорий йилнинг 20 апрель куни ўтказилган Республика Қорилар мусобақасининг Олий ўрин соҳиби Тошкент ислом институтининг 3-курс талабаси Тоҳиров Сайдулло билан Қуръон мухлислари учун кичик суҳбат уюштирдик. Эътиборингизга ушбу самимий суҳбатни ҳавола этамиз.Ассалому алайкум! Аллоҳ …

Тоҳир Малик: "Аллоҳ таоло Қуръони каримда "Исроф қилманглар!" дейди. Жамиятимиздаги энг катта иллатл…

Аллоҳ таоло Қуръони каримда Исроф қилманглар! дейди. Жамиятимиздаги энг катта иллатлардан бири ҳам исрофдир. Мен озроқ эслайман, ёшлишимизда нонга кечаси билан навбатда туришарди. Ҳозирги йигитлар кечаги нонни ейишмайди. Мана шуни нонкўрлик дейди, исроф дейди. Баъзи артистларн…

Афзал Рафиқов: “Маънавиятли, зукко томошабинни тарбиялашимиз керак”

Ўзбекистон халқ артисти Афзал Рафиқов билан суҳбатимиз юртимизда кино, театр санъати эришаётган муваффақиятлар билан бир қаторда, айрим муаммолар, келажакда амалга оширилиши зарур бўлган вазифалар умуман, у кишининг бетакрор роллари-ю соҳир овоз сеҳри, ижод машаққатлари ҳақида …

Диёнат тарбияси (Салоҳиддин қори ака Муҳиддинов билан суҳбат)

Бундан етти-саккиз йил бурун жумҳурият радиосида Ота-оналар ва болалар туркумида бир неча суҳбат ташкил қилган эдик. Суҳбатларимиздан бирига Салоҳиддин қори ака Муҳиддиновни (Аллоҳ ул муҳтарам зотни раҳмат қилсин) ҳам таклиф қилиб эдик. Ардоқли ҳожи акамизнинг суҳбатлари кўпчи…

ИШИД ҳақида ҳақиқатлар!

Бугун бутун дунёга хавф солаётган, дин ниқоби остида турли хунрезликларни амалга ошираётган ИШИДнинг сохта иддаоларию ғаламисликлари, аслида, улар айрим кучларнинг қонли қўли эканлигини кўпчилик яхши билади. Зеро, уларнинг даҳшатли қирғинлари, вайронкорлик руҳидаги қарашларин…

Тоҳир Малик: " .... тарбияни бир муаззам иморатга қиёс этсак, мустаҳкам пойдевор, иморат деворлари, …

Кўп мухлисларда биронбир асарни ўқигандан сўнг ёзувчи билан суҳбатлашиш истаги тyғилaдu. Асарни ўқиш жараёнида туғилган саволларига жавоб олишни истайди. Адибнинг таржимаи ҳоли, оиласи, туриштурмуши, айрим масалаларга бўлган муносабати билан қизиқади. Табиийки, ёзувчи барча …

“1042 нафар қорилар 833 та масжидда Хатми Қуръонда қатнашадилар”

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот котиби Жалолиддин Нуриддинов билан суҳбат Жалолиддин Нуриддинов 1952 йили Тошкент шаҳрида туғилган. Тошкент Давлат университети шарқ факультети араб бўлимини тугатган. Араб мамлакатларида таржимон, халқ таълими муассасаларида ўқит…

Барча янгиликлар

Аллоҳ лаънатлаган пардоз

Аллоҳ таоло Ўзи яратган барча жонзотлар ичида инсонни энг гўзал суратда яратганини таъкидлаб, Қуръони каримда шундай хабар беради: Ҳақиқатан, Биз инсонни хушбичим ва хушсурат(шаклда)яратдик(Тин сураси, 4-оят). Инсон шунга мувофиқ ўз даражасига қараб иш тутмоғи лозим бўлади. Ис…

Исломда аёллар мавзуси

Муқаддас динимиз Исломда барчага бирдек хитоб қилиниб, эркак ва аёлларга тенглик ила муомала қилинган. Ҳақ-ҳуқуқларда бирини бошқасидан устун қўйилмаган. Шунингек, ислом шариати умумий шаклда аниқ мақсадга эришишни кўзлаган бўлиб, у ҳимоя деб аталади. Ҳимоя эса турли жабҳаларда,…

Ислом аёлга раҳм қилди...

Албатта, Ислом аёлга раҳм қилди: ҳайз ва нифоз пайтида унга раҳм қилиб, ундан намоз ва рўзани соқит қилди. Чунки, ҳайз ва нифос пайтида аёл киши бошидан қийинчиликларни ўтказади. Ваҳоланки, намоз эркаклардан ҳеч қачон соқит бўлмайди. Фақат сафар чоғида эркакларга рўза тутмаслик…

Аёлнинг кўнглига қулоқ тутинг...

Эр-хотин урушиб қолди. Аёл хафа бўлиб, онасининг уйига кетмоқчи бўлиб, нарсаларини катта сумкасига сола бошлади. Эр буни сезиб, аёлига чиройли сўзларни айтиб, самимий табассум қилди ва ундан: Нима қиляпсан? деб сўради. Шунда аёли: Ёзги кийимларимни сумкага солиб, қишки кийимлар…

ЭРИМНИ ИСИТИБ БЕРИНГ

Опа, шу кунларда куёвингизнинг қадам олиши бошқача. Бирортасига илашиб қолганми, ишдан бери келмай қўйди. Менга ҳам, болаларига ҳам эътиборсиз. Нима қилсам экан?. Синглисининг гапларини эшитиб, Саида ўйланиб қолди. Бирор чора топмаса синглисининг оиласи бузилиб кетиши мумкин…

Жаннатий аёл ҳақида сўз

Жаннатга кирдим. Қадам товушларини эшитдим. Қарасам, олдимда Румайсо турибди-дедилар Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам. Бу жаннатий аёл сабрда тенгсизлигини келгуси уммат аёлларига исботлаб берган. Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васалламга ҳизматни шараф билиб, ўғлига Расулу…

Барча янгиликлар

Заҳириддин Муҳаммад Бобур

(1483-1530) Заҳириддин Муҳаммад Бобур Ўрта аср Шарқ маданияти, адабиёти ва шеъриятида ўзига хос ўрин эгаллаган адиб, шоир, олим бўлиш билан бирга йирик давлат арбоби ва саркарда ҳамдир. Бобур кенг дунёқараши ва мукаммал ақл-заковати билан Ҳиндистонда Бобурийлар сулоласига асос…

Мир Араб мадрасасининг барокат сири

Мадраса мусулмон дунёси уламолари, мактабдор, мударрис, қозилар масжид имомлари ва турли даражадаги давлат амалдорлари тайёрлайдиган олий ва ўрта даражали ўқув юртидир. Мадрасаларда қадимдан диний илмлар: Қуръон, ҳадис, тафсир, фиқҳ билан бирга дунёвий ва табиий фанлар: араб ва …

Шайх Зайниддин кўйи Орифон

Ўзбекистон заминида, яъни Бухорои шариф, Самарқанд, Хоразм, Тошкентдек азим шаҳарларда шундай улуғ азиз авлиёлар, шайху фузалолар ўтганки, уларнинг ҳаётини билиш, мақоматини ўрганиш ҳар бир инсон учун ҳам фойдадан холи эмас. Чунки, Тошкент шаҳрида ҳам шундай комил инсонлар, яън…

“Кўк-гумбаз” жоме масжиди

Шайбонийлар сулоласидан бири Абдуллохон II Қашқадарё ерида мусулмонлар учун муборак маскан барпо этди. Бу маскан одамлар қалбига эзгулик ва яхшилик уруғларини сочиб туради. Бу замин оталаримиз ва боболаримизни эслатиб, уларнинг қилган хайрли ва савобли ишларидан дарак беради. У…

СЎФИ АЛЛОҲЁР СИЙМОСИ

Мотуридия мазҳабининг шаклланиши ва ривожланишида Мовароуннаҳр уламоларининг, хусусан, Ўзбекистон олимларининг алоҳида ўринлари борлиги ҳеч кимга сир эмас. Бу юртдан етишиб чиққан алломалар барча соҳаларда бутун дунёга устоз бўлганлар. Уларнинг китоблари ҳам дунёгамашҳур. Ана ш…

Шайх Зайниддин бобо Тошкандий (1164-1259)

Азиз заминимиз, муқаддас ватанимиз етти иқлимга донғи кетган не-не улуғ алломаю фузалоларни етиштириб чиқарган. Яна қанчадан-қанча олиму мутафаккирлар бу заминдан қўним топганлар ва ҳаётларини илм-маърифат ва эзгулик улашишга бағишлаганлар. Ватанимиз ўтмишида улуғ аллома ва вали…

Қуръони каримдан хато қидирган олим ҳайрати

Шимолий Америкадаги энг йирик Торонто университети математика ва мантиқ фанлари устози профессор Горий Маляр насронийлик динига даъват қилувчи, муқаддас китоб Инжилдан хабардор киши эди. У ўз фан соҳаси математика, мантиқни жуда яхши кўрганидан ҳар бир ишга мантиқий ёндашишга ҳ…

Истихора дуоси

Истихора сўзи луғатда яхшилик сўраш маъносини билдиради. Шаръий истилоҳда, банданинг намоз ўқиш ёки дуо қилиш билан Аллоҳ наздида яхши саналган ишга йўллашини сўраши истихорадир. Уламолар истихора суннатлигига иттифоқ қилишган. Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан нақл қилинга…

Огоҳ бўлинг “LOVE STORY” - даюслик иллати!

Тўйхона юксак дид билан безатилган бўлиб, келин-куёв учун алоҳида жой тайёрлаб қўйилган. Тўй бошланиб, халқимизнинг севимли санъаткорлари бирин-кетин чиқа бошлашди. Бир оз вақт ўтиб, катта экранда келин-куёвларнинг Lоve storyсини ҳаммага қўйиб беришди. Фильмнинг бошидан охирига…

Барча янгиликлар

Фарзандларим ҳаёт учун курашмоқда!

Ўзбек эканимдан доим фахрланаман. Нега? Чунки халқимиз оқибатли, меҳрибон, ахил-иноқ. Мен ўзим ҳаётим мисолида бунга неча бор амин бўлиб келаяпман. Энг оғир дамларимда маҳалла-куй, қўни-қўшнилар ҳеч ёрдамини аямайди. Бугун бошимда оғир синовлар ва Яратганнинг синовига сабр қилиб, улуғ савобдан умидворман. Нолимайман, берган барча қувончу ташвишига шукр қиламан. Ҳурматли, muxlis.uz сайти ва унинг солиҳ-солиҳа ўқувчилари! Сиздан кўмак ва моддий ёрдам сўраб, мурожаат этаяпман. Мен Холида Қобиловаман. Тошкент шаҳри, Олмазор тумани, Янги Себзор маҳалласида истиқомат қиламан. Иккита фарзандим бор…

Энг умидбахш оят

(Эй Муҳаммад,) ўз жонларига зулм қилган бандаларимга айтинг: Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз! Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. Албатта, Унинг ўзи мағфиратли ва раҳмлидир. Сизларга азоб келиб, сўнгра ёрдам берилмай қолишидан илгари Раббингизга қайтинглар ва Унга бўйин сунинглар!(Зумар, 53-54). Мазкур оятнинг нозил бўлиш сабаби ҳақида кўплаб ривоятлар мавжуд. Ибн Аббосдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинишича, бу оят ўзларининг зарарига иш (гуноҳ) қилишда ҳаддан ошган мусулмонлар ҳақида нозил бўлган. Улар жоҳилият даврида қилиб ўтган гуноҳларисабабидан имонлари ҳам, солиҳ амаллари ҳам мақбул бўлмайди, деб қўрқардилар. Баъзи муфассирларга кўра, оят мусулмон бўлишни хоҳлайдиган, лекин тавбаси қабул бўлишидан қўрққан Ваҳший ибн Ҳарб ҳақида тушган. Ривоятларга кўра, бу оят тушгач, Ваҳший мусулмон бўлган. Пайғамбаримиздан (алайҳиссалом): Бу оят фақат Ваҳшийга тегишлими ёки барча мусулмонларга умумийми? деб сўралганида у зот: Йўқ, бутун мусулмонларга тегишли, деб жавоб берганлар (Фахриддин Розий тафсири). Яна бошқа уламолар бу оят гуноҳи кабира қилганлар дўзахийлардир, дейдиган қавм ҳақида нозил бўлганини айтишади. Аллоҳ таоло бу ояти билан ўзи хоҳлаган кишисининг барча гуноҳларини кечириб юборишини билдирмоқда. Ояти карима қандай сабаб билан тушган бўлмасин, айни пайтда у осий-гуноҳкорларнинг тавбасига тегишли эканига шубҳа йўқдир. Демак, Шубҳасизки, Аллоҳ ўзига шерик қўшганларниннг гуноҳини кечирмайди (Нисо, 48) оятидаги қатъий ҳукм тавба қилмаган бандалар хусусидадир. Аллоҳ таоло: Бандаларим деб марҳамат қилмоқда. Оятнинг давомида Менинг раҳматимдан ноумид бўлмангиз дейиши ҳам мумкин эди. Аммо У зот: Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз, деди. Чунки Аллоҳ У зотнинг гўзал исмларидан энг улуғидир. Энди ана шундай улуғ исмга нисбат берилган раҳмат ва иноят ҳам шу исмга яраша буюк бўлиши керак. Шунингдек, Раббимиз гуноҳларни кечириши баёнида ҳам Ўзининг Аллоҳ исми жалилини зикр қилмоқда. Бу эса, раҳмат дарёси кенг, мағфират уммони чексизлигининг яна бир далилидир. Оят матнида келган исроф мол-дунёни беҳуда совуриш маъносида машҳур бўлса ҳам, аслида, ҳар қандай ишда ҳаддан ошишни англатади. Мазкур оятда эса бу сўз жиноят, гуноҳ маъносида келмоқда. Яъни, гуноҳда ҳаддан ошиб, ўз нафсларига қарши жиноят қилган бандаларим! Аллоҳнинг раҳматидан умидингизни узманг, ноумид бўлманг, дейилмоқда. Бу оят Қуръондаги энг умидбахш оят экани айтилади. Жумладан, ҳазрати Савбондан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (алайҳиссалом): Менга дунё ва ундаги нарсалардан кўра шу оят суюклироқдир, деб юқоридаги оятни ўқидилар. Шунда бир одам: Эй Аллоҳнинг расули, ширк қилган кимса ҳам (кечирилади)ми? деб сўради. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бир муддат жим қолдилар. Сўнг: Огоҳ бўлинг, ширк келтирган ҳам, дея уч марта такрорладилар. Лекин бу мағфират, бу афвнинг шарти имон келтиришва гуноҳларига чин дилдан надомат қилиб, уни такрор этмасликдир. Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилур. Ҳа, Аллоҳ таоло хоҳлаган кишисидан барча гуноҳларни кечиб юборади. Нақадар умидбахш оят! Аммо шу ўринда бир нарсага диққат қилиш лозим: умид бор, лекин бу яна гуноҳлар қилсам мумкин экан, дегани эмас,билъакс, энг кўп гуноҳ қилган кишилар ҳам имкон қадар тезроқ тавба қилиб, Ҳаққа юзланишлари керак, деганидир. Бу маъно мазкур оятнинг ортиданоқ келган икки оятда очиқ-равшан баён қилинган. Анас ибн Моликдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинишича, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай дедилар: Жоним измида бўлган Зотга қасам, агар гуноҳ қилсангиз, гуноҳингиз ер билан осмонгача бўлиб кетса ҳам, тавба қилсангиз, Аллоҳ таоло кечиради.Муҳаммаднинг жони измида бўлган Зотга қасам, агар сиз гуноҳ қилмаганингизда Аллоҳ таоло гуноҳ қиладиган бир қавмни келтириб қўярди. Сўнг улар мағфират сўрардилар. Аллоҳ уларни мағфират қиларди (Аҳмад ривояти). Сизларга азоб келиб, сўнгра ёрдам берилмай қолишидан илгари Раббингизга қайтинглар ва Унга бўйин сунинглар! Яъни, эй инсонлар, тавба қилиб Парвардигорингизга юзланинг, буюрганларига итоат этиб, Унга қайтинг! Унинг яккалигини тасдиқлаб, фақатгина Ўзига ибодат этиш ҳақидаги даъватини қабул қилинг. Инкорингиз сабабли азоб келиб сизларни тутмасидан илгари Унга итоат этинг, бўйсунинг. Акс ҳолда, бирор бир ёрдамчи ва мададкор келадиган азобдан сизни ҳимоя қилолмайди. Бандамиз, бинобарин, баъзида беихтиёр хатолар қиламиз, гуноҳ ишларга қўл уриб қўямиз. Зикр қилинган оят-ҳадисларнинг маъносича, биз ана шу қилган ишларимизга чин дилдан пушаймон бўлиб, қайта қилмаслик ҳақида Парвардигоримизга сўз бериб, тавба қилсак, раҳмати ғазабидан устун Меҳрибон Раббимиз кечириб юбориши мумкин экан. Аллоҳ таоло барчамизга тавфиқ бериб, тавба йўлимизни осон қилсин ва раҳматига дохил айласин. Омин! Ибн Касир, Қуртубий, Табарий ва Фахриддин Розий тафсирлари асосида Нўъмон Абдулмажид тайёрлади. Ирфон тақвимининг 2014 йил 2-сонидан олинди.

Батафсил

Келинига зулм қилаётган қайноналар

Келинига зулм қилаётган қайноналар "Ҳаргиз Аллоҳ золимлар қилаётган амаллардан ғофил, деб ҳисоблама!" (Иброҳим сураси: 42) оятини ёдига келтирсин ва дарҳол тавба қилсин! Одилхон қори Юнусхон ўғли

Батафсил

Ислом гўзаллиги

Ўзига алоқаси бўлмаган нарсалар билан шуғулланмаслик кишининг Исломи гўзаллигидан даракдир (Имом Термизий ривояти, ҳасан ҳадис). Изоҳ: Ушбу ҳадиси шариф қисқа ва лўнда бўлишига қарамасдан кўп ва хўб маъноларни ўз ичига олган сермазмун ҳадислар сирасига киради. Унда Набий алайҳиссалом кишининг дину диёнатини комил қилиб, мусулмончилигини гўзаллаштирадиган ҳамда амалларига салоҳият бағишлайдиган нарсага иршод қилмоқдалар. У ҳам бўлса, ўзига дунёю охиратда фойдали бўлган ишларга ҳарис бўлиб, бефойда ва ўзига ҳеч қандай алоқаси бўлмаган нарсалар билан шуғулланишни тарк этмоқдир. Демак, мўмин киши турли-туман бекорчи нарсалар, бировларнинг ҳаётий ва шахсий ишларига аралашиш, ғийбат, иғво ҳамда чақимчилик каби ўзига алоқаси йўқ ишлар билан қимматли вақтини ўтказмаслиги, балки, улардан сақланиши лозим. Унинг ўрнига ўзини Парвардигорга яқинлаштирадиган солиҳ амаллар, тоат-ибодат, ота-она ва қариндошларга яхшилик қилиш, илм олиш, ўз маънавий бойлигини ошириш ва бошқа эзгу ишлар билан машғул бўлмоғи кишининг мусулмончилиги ва дину диёнати нақадар чиройли эканлигининг аломати экан.

Батафсил

Ҳамкорларимиз